Phát huy thế mạnh của đội ngũ luật gia
Luật gia Phan Văn Châu, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai chia sẻ: Trong thời gian qua, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai đã bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phương, chủ động phát huy vai trò của đội ngũ luật gia trong tham gia xây dựng chính sách, thi hành pháp luật, phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn và trợ giúp pháp lý cho người dân.
Luật gia Phan Văn Châu, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai
Theo Luật gia Phan Văn Châu, một trong những kết quả nổi bật là trong 7 tháng đầu năm 2026, Hội đã phối hợp với Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố tham gia góp ý 27 dự thảo luật; góp ý, thẩm định, rà soát 39 văn bản quy phạm pháp luật của địa phương và thẩm định, kiểm tra 11 dự thảo văn bản.
Thông qua hoạt động này, đội ngũ luật gia đã đóng góp những ý kiến xuất phát từ thực tiễn, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao chất lượng xây dựng, thi hành pháp luật tại địa phương.
Trong công tác thi hành pháp luật và hòa giải ở cơ sở, Hội phối hợp tổ chức các hội nghị, tọa đàm về hòa giải, hỗ trợ doanh nghiệp theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 95 điểm cầu, với hơn 1.200 người tham dự.
Cùng với đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đổi mới cả về nội dung lẫn phương thức. Trong 7 tháng đầu năm, Hội tổ chức 18 hội nghị tuyên truyền, tập huấn với 1.831 người tham dự, phát hành 1.800 tài liệu; tổ chức 10 hội nghị tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường và ứng xử trên môi trường mạng cho khoảng 5.000 học sinh.
Không chỉ dừng ở hình thức tuyên truyền trực tiếp, Hội còn tăng cường ứng dụng nền tảng số, xây dựng các video pháp luật và phối hợp với Đài Phát thanh - Truyền hình Đồng Nai thực hiện các chuyên mục, tọa đàm về những vấn đề pháp luật thiết thực. Qua đó, những quy định vốn khô khan được chuyển tải theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn.
Ở lĩnh vực tư vấn pháp luật, Trung tâm Tư vấn pháp luật và các điểm tư vấn của Hội đã giải đáp 1.519 trường hợp cho người dân. Các hòa giải viên lao động của Hội cũng tham gia hòa giải và hòa giải thành 12 vụ tranh chấp lao động, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên và giữ gìn quan hệ lao động ổn định.
Những kết quả trên cho thấy hoạt động của Hội ngày càng gắn với những vấn đề cụ thể trong đời sống. Không chỉ tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, pháp luật, đội ngũ luật gia còn trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận pháp luật, giải quyết các vướng mắc phát sinh từ cơ sở.
Đây cũng là cơ sở để Hội tiếp tục đổi mới hoạt động trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai.
Hướng mạnh về cơ sở trong mô hình chính quyền 2 cấp
Theo luật gia Phan Văn Châu, trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hội xác định phương châm xuyên suốt là đổi mới hoạt động, tinh gọn tổ chức và hướng mạnh về cơ sở, lấy người dân và yêu cầu thực tiễn của địa phương làm trung tâm.
Bà Lưu Thị Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Tp.Đồng Nai
Trước hết, Hội tiếp tục kiện toàn tổ chức theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đồng thời đổi mới nội dung và phương thức hoạt động phù hợp với mô hình chính quyền mới.
Cùng với đó, Hội chú trọng xây dựng đội ngũ luật gia có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và kỹ năng thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Một trong những trọng tâm được đặt ra là đưa hoạt động pháp lý đến gần người dân hơn. Hội sẽ tiếp tục tăng cường tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở; phát huy vai trò của từng luật gia trong tuyên truyền, giải thích pháp luật và hỗ trợ người dân giải quyết những vấn đề pháp lý phát sinh trong đời sống.
Hội cũng tiếp tục tham gia xây dựng pháp luật, tư vấn, phản biện chính sách và giám sát việc thi hành pháp luật; chủ động nghiên cứu, đóng góp ý kiến đối với các vấn đề liên quan đến quy hoạch, phát triển đô thị, cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Để hoạt động thực sự sát dân, Hội dự kiến tăng cường phối hợp với chính quyền các xã, phường, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua đó, kịp thời nắm bắt những vấn đề pháp lý từ cơ sở để tham gia giải quyết hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Từ góc độ Mặt trận, bà Lưu Thị Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Tp.Đồng Nai, đánh giá Hội Luật gia đã phát huy tốt vai trò là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, thành viên tích cực của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, có nhiều đóng góp thiết thực vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Theo bà Hà, thế mạnh của Hội nằm ở chuyên môn của đội ngũ luật gia, từ tham gia xây dựng chính sách, pháp luật đến phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn, trợ giúp pháp lý và hòa giải ở cơ sở. Các hoạt động này góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với người dân, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và hạn chế những tranh chấp, vướng mắc phát sinh trong cộng đồng.
Trong thời gian tới, MTTQ Thành phố định hướng Hội tiếp tục kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng hội viên, đồng thời đổi mới phương thức hoạt động theo hướng sát cơ sở, sát người dân và sát yêu cầu thực tiễn.
Bà Hà cho rằng, với đặc thù hoạt động, Hội Luật gia có điều kiện phát huy rõ hơn vai trò trong mô hình chính quyền mới, nhất là tham gia góp ý xây dựng pháp luật, tư vấn và phản biện chính sách, phổ biến pháp luật, tư vấn, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở và giám sát việc thi hành pháp luật.
Đặc biệt, Hội cần phát huy vai trò của mỗi luật gia như một tuyên truyền viên, tư vấn viên pháp luật tại cơ sở; chủ động nắm bắt khó khăn, vướng mắc pháp lý của người dân và doanh nghiệp để kịp thời tư vấn, hỗ trợ hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Việc gắn nhiệm vụ của Hội với Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Tp. Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 cũng được xác định là hướng đi cần thiết. Một Thành phố muốn phát triển nhanh, bền vững cần môi trường pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định; trong đó đội ngũ luật gia có thể đóng góp bằng kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn.
Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đối với Hội Luật gia không chỉ là duy trì hoạt động mà còn phải tạo được sự chuyển biến về chất, đưa các hoạt động pháp lý đến gần hơn với người dân.
Đưa hoạt động pháp lý về sát cơ sở
Theo luật gia Nguyễn Đức, nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai, dấu ấn đáng ghi nhận của Hội thời gian qua là trong điều kiện tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi sau sáp nhập, Hội đã nhanh chóng ổn định tổ chức, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Hội Luật gia Việt Nam và cấp ủy, chính quyền địa phương để triển khai nhiệm vụ.
Luật gia Nguyễn Đức, nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai
Ông đánh giá cao việc Hội phát huy thế mạnh chuyên môn của đội ngũ luật gia, nhất là trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật và tham gia xây dựng chính sách, pháp luật.
Tuy nhiên, theo ông Đức, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới là phải đưa hoạt động pháp lý xuống sát cơ sở hơn nữa.
"Sau sáp nhập, Hội đã chủ động củng cố tổ chức, kiện toàn Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, bảo đảm hoạt động được duy trì liên tục. Tuy nhiên, việc kiện toàn không nên chỉ dừng ở cấp Thành phố mà cần đặc biệt quan tâm xây dựng tổ chức Hội và mạng lưới hoạt động tại các xã, phường", ông Nguyễn Đức nêu.
Theo ông, đây là nơi người dân trực tiếp phát sinh nhiều nhu cầu về pháp luật, từ đất đai, dân sự, hôn nhân gia đình, lao động đến thủ tục hành chính và các vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp.
Do đó, Hội cần phối hợp với cấp ủy, chính quyền các xã, phường để củng cố, phát triển tổ chức Hội tại cơ sở; đồng thời mở rộng các điểm tư vấn pháp luật cộng đồng, tạo điều kiện để người dân được hỗ trợ pháp lý ngay tại địa bàn mình sinh sống.
Cùng với tổ chức, phương thức hoạt động cũng cần thay đổi. Hội cần phát huy vai trò của từng luật gia, kết hợp tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở với nền tảng số; chủ động nắm bắt các vấn đề pháp lý phát sinh để tư vấn, hỗ trợ người dân và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Một vấn đề được ông Nguyễn Đức đặc biệt lưu ý là nguồn lực cho hoạt động của Hội ở cơ sở, nhất là kinh phí và điều kiện làm việc cho đội ngũ cán bộ Hội.
"Nếu muốn hoạt động thực sự hướng về cơ sở thì phải có nguồn lực tương xứng để duy trì tổ chức, các điểm tư vấn và đội ngũ luật gia trực tiếp làm việc với người dân", ông Nguyễn Đức nói.
Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, việc tiếp tục đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động và tăng cường sự hiện diện của luật gia tại cơ sở được xem là hướng đi quan trọng của Hội Luật gia Tp.Đồng Nai trong giai đoạn mới.
Khi pháp luật ngày càng gắn với đời sống, người dân và doanh nghiệp không chỉ cần được tuyên truyền để biết quy định mà còn cần được hướng dẫn để hiểu, tiếp cận và sử dụng pháp luật đúng cách. Đây chính là không gian để Hội Luật gia tiếp tục phát huy vai trò chuyên môn, đồng hành cùng chính quyền và góp phần xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật.
Từ thực tiễn hoạt động, ông Nguyễn Đức cho rằng trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hội Luật gia vừa có thể đồng hành cùng chính quyền trong xây dựng, thực thi chính sách, pháp luật, vừa tiếp nhận, phản ánh những khó khăn, vướng mắc pháp lý từ người dân và doanh nghiệp.
Theo ông, mục tiêu cuối cùng là để Hội trở thành một "cầu nối pháp lý thực chất giữa chính quyền và Nhân dân"; hoạt động phải hướng mạnh về cơ sở, gần dân, hiểu dân và kịp thời hỗ trợ người dân tiếp cận pháp luật.
