Sáng 30/3, UBND xã Cẩm Giang (Hải Phòng) tổ chức khai hội truyền thống di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đình Thạch Lỗi.
Các đại biểu cùng nhân dân thành kính dâng hương tỏ lòng thành kính, tri ân các vị tiền nhân có công lao giữ gìn bờ cõi.
Đình Thạch Lỗi ở thôn Thạch Lỗi, xã Thạch Lỗi, Cẩm Giàng, Hải Dương cũ, nay là thôn Thạch Lỗi, xã Cẩm Giang, thành phố Hải Phòng. Đình được xây dựng khoảng thế kỷ XVII, trên nền một ngôi miếu cổ, với diện tích khoảng 1.090 m2. Đình có nét đẹp cổ kính, phía trước đình là hồ rộng khoảng 10.000 m2, giữa hồ có một gò đất tròn ngay lối vào cửa đình, cây cối xanh tốt.
Đình Thạch Lỗi thờ nhị vị Thành hoàng là một cặp vợ chồng và là di tích duy nhất ở Hải Phòng có "song đình".
Đình cổ Thạch Lỗi được công nhận di tích quốc gia năm 1996, có quy mô lớn, bao gồm: Tòa tiền tế 7 gian, tòa đại đình 9 gian và 3 gian hậu cung được xây dựng thêm vào cuối thế kỷ XVIII.
Tòa tiến tế được tạo dựng liên kết của các vì kèo. Thành phần chịu lực là các hàng cột được đặt trên đá tảng, chiều cao của ngôi đình là 5,68 m.
Mái tòa tiền tế rộng bằng 2/3 chiều cao của ngôi nhà và được làm theo kiểu tầu đao, mái lá thoải dần, 4 đầu đao vuốt vút dần lên ở bốn góc.
Trong đình hiện còn nhiều cổ vật bằng đá, gỗ, vải... có giá trị, trong đó có tấm bia đá được khắc vào năm 1689, thời vua Lê Hy Tông.
Đình thờ 2 vị thành hoàng làng có công với triều tiền Lý là tướng Lý Bảo Quốc và vợ ông là bà Vũ Thị Hương. Lý Bảo Quốc thuộc dòng dõi con cháu vua Lý Bí (503 - 548). Người có công đánh đuổi quân Lương. Ông là vị tướng lập được nhiều chiến công hiển hách.
Khi chồng đi đánh giặc, bà Vũ Thị Hương động viên người dân chăm lo sản xuất, đóng góp lương thực cho quân sĩ. Nghe tin chồng mất, bà gieo mình tự vẫn. Cảm kích trước công lao của vợ chồng bà, nhà vua ban tước, phong thần cho tướng quân Lý Bảo Quốc là "Đô hộ đại vương", "Thượng đẳng phúc thần", phong bà Vũ Thị Hương là "Thái hậu khánh phu nhân". Biết ơn ông bà, dân làng tôn ông bà là thành hoàng, thờ ở đình làng.
Không chỉ là nơi thờ tự thành hoàng, đình Thạch Lỗi còn là nơi tập hợp các bậc nho sĩ trong làng, nơi dùi mài kinh sử của nhiều bậc trí sĩ. Từ đây, nhiều người đã đỗ đạt, trong đó có tiến sĩ Vũ Tuyên Huynh, tiến sĩ khoa Tân Sửu (1481), đời vua Lê Thánh Tông.
Trong kháng chiến chống Pháp, đình là căn cứ liên lạc của các chiến sĩ cách mạng. Kháng chiến chống Mỹ, đình trở thành lớp học cho các con em trong xã và kho cất giữ lương thực của huyện Cẩm Giàng cũ.
Lễ hội truyền thống đình Thạch Lỗi diễn ra trong 2 ngày 30-31/3 (ngày 12 - 13/2 âm lịch) với nhiều hoạt động như dâng hương, rước kiệu, tế phụng nghinh, hát tuồng, hát quan họ, câu cá, đánh cờ tướng...
